و در جاى ديگر از همان رساله اظهار داشته است : و از فصولى كه سيد امام به حق پيوسته ، مربى دانشوران ، ذو الحسبين شريف مرتضى علم الهدى از كتاب مجالس و كتاب العيون و المحاسن شيخ مفيد انتخاب نموده و امثال اين‌ها از گفتار كركى ، دلالت دارد بر مغايرت فصول با عيون « 1 » . مؤلف گويد : و من خود در شهر اردبيل به نسخه‌اى از اصل فصول دست يافتم كه آن را يكى از فضلا بر فاضل ديگرى قرائت كرده بود و خط آن فاضل بر آن كتاب به چشم مىخورد . آرى از عبارت ابن شهرآشوب در معالم العلماء ذيل شرح حال شيخ مفيد ، احتمال آن دارد كه الفصول از آثار شيخ مفيد باشد چه آنكه در ذيل شمارش آثار مفيد مىنويسد : از آثار او الفصول من العيون و المحاسن و همچنين همين احتمال از عبارت رجال نجاشى به دست مىآيد « * » . در عين حال آنچه از ديباچه برخى از نسخه‌هاى الفصول آشكار مىشود و صراحت هم دارد آن است كه الفصول از آثار سيد مرتضى است و شگفت اين است كه اصحاب رجال اصولا كتاب الفصول را به سيد مرتضى نسبت نداده و از آثار او بشمار نياورده‌اند . همچنين در اجازه‌اى كه براى بصروى مرقوم داشته و پيش از اين يادآورى شد به نام آن كتاب اشاره‌اى نشده است . گذشته از آنچه كه يادآورى كرديم ، از كسانى كه به مغايرت الفصول با العيون تصريح كرده است سيد حسين مجتهد كركى است كه در كتاب دفع المناواة عن التفضيل و المساوات به مغايرت آن دو كتاب اشاره نموده است . و از آثار سيد مرتضى كتاب المسائل الفخرية است . اين كتاب را شيخ زين الدّين بياضى در كتاب الصراط المستقيم به وى نسبت داده و گفته است اين كتاب از آثار سيد

--> ( 1 ) - دليل سوم در اصل مطبوع آورده نشده است - م . ( * ) در الذريعة شانزدهم الفصول من العيون و المحاسن مىنويسد : اين كتاب از آثار شيخ ابو عبد اللّه مفيد حارثى است كه نجاشى در فهرست كتابهايش پس از يادآورى از العيون و المحاسن ، كتاب مزبور را جزو آثار مفيد نام برده است و ازاين‌جهت چنين نتيجه مىگيريم كه شيخ مفيد پس از تأليف العيون و المحاسن كه اكنون موجود است كتاب الفصول المختاره را از آن كتاب انتخاب كرده باشد . ليكن تا به امروز از كتاب الفصول اثرى نيافته‌ايم - م .